Michiel op de Sporen

Image by Kris *Thirty6Red* via Flickr

Wie kent ze niet, de prachtige dieren met hun rosse vacht en zachte staart: vossen. Geliefd door liefhebbers van de natuur in zijn eenvoud, gehaat door landbouwers, met name pluimveehouders.

Een paar dagen geleden stond in Het Nieuwsblad het voorval van enkele mensen rond Assebroek (Brugge) die een vos op bezoek hadden gekregen. Het wordt toch maar eens tijd dat iemand de puntjes op de i zet, want anders blijft het toch de spuigaten uitlopen.

Blijkbaar klagen enkele kippenhouders over de stoutmoedige vossen als zijn ze ongelooflijk gevaarlijk en slim. Toegegeven, een vos is niet bepaald onnozel als hij eten wil. Toch lijkt er meer aan de hand. Eén van de houders beweert dat de vos over een muur van 1,60 meter is geklommen. Een vos kan wel wat klimmen, maar dat is misschien wel erg hoog. Zeker aangezien ze nog eens kippen zouden hebben meegenomen. Het kan, maar is ook simpel op te lossen: laat je hek of muur wat uitsteken naar buiten. Ze zullen geen acrobatentoeren uithalen, want daar zijn ze niet toe in staat. Of zorg dat ze geen grip hebben op je muur. Een omheining van 2 meter hoog is trouwens de norm: dat houdt bijna alle vossen tegen.

Dan is er nog de opmerking dat kinderen oog in oog kunnen komen te staan met mensen. Die kans is relatief klein: de vos trekt erop uit net als de kindjes in bed horen te liggen. Vossen zijn net als vele dieren ook bang van de mens. Vossen vallen geen mensen aan. Kinderen? Misschien, maar een vos is geen wolf: zo groot is die niet. En zoals gezegd: vossen jagen als het donker is. Let op je kinderen. Laat ze niet alleen, zoals dat voor zo veel geldt. Een kwade hond richt ook al eens wat aan, zoals geweten.

Het probleem in Assebroek lijkt geworteld in de typische beelden over vossen: het sluwe beest dat er met al je pluimvee vandoor gaat. In Assebroek doet hij dat nog niet eens: hij maakt de kippen af en laat de meeste gewoon dood liggen. Ook zouden ze in Sint-Kruis (Brugge) ook een paard hebben gebeten. Het kan best een vos zijn, maar waarom moet per se een vos dat paard hebben gebeten? Een verwilderde hond kan het net zo goed gedaan hebben. Dan dat klimmen over muren: nee, dat lijkt meer op een kattenaanval. Kan best, want Assebroek zit vol zwerfkatten. Of als de vossen al verantwoordelijk zijn, dan is er misschien toch een andere weg genomen dan over de muren. Ondergronds misschien. Of in een gat in de omheining? Vossen kunnen wel een beetje graven en hebben geen grote gaten nodig om binnen te dringen. Conclusie: dicht je gaten en zorg dat vossen niet kunnen graven. Typische tip: leg voldoende tegels voor je omheining. Ze kunnen niet ver graven, dus kunnen ze niet binnen als er tegels liggen. Verhoog ook je muren. De allerbeste tip blijft: sluit je kippen ’s nachts op. Beter omheiningen te veel dan kippen kwijt. Want inderdaad: een vos keert terug. Beter een kleine investering die zichzelf terugwint dan constant kippen te moeten kopen. Of steeds weer vossen te moeten neerknallen.

Natuurlijk is er nu weer sprake van uitroeiing van de dieren. Maar laat ons niet vergeten dat de vos in West-Europa echt thuishoort. Hij is een deel van het ecosysteem. Hij houdt “ongedierte” (muizen bijvoorbeeld) binnen de perken en zorgt ook dat bepaalde planteneters niet te veel voorkomen (zoals everzwijnen, die toch her en der, in Brugge zelf bijvoorbeeld, voor problemen zorgen). Vossen verspreiden ook hondsdolheid, maar het mag gezegd dat deze ziekte intussen heel erg zeldzaam is geworden. Vaccinatie van vossen is trouwens simpel. Nee, vossen afschieten is zinloos. Als we zorgen dat ze geen voedsel krijgen, dan blijven ze wel weg. Zo simpel is dat. We moeten met vossen leren leven. Vossen zijn inheems. Misschien wel meer dan mensen. Als we de natuur willen beschermen, dan ook de onze graag. De inspanningen die we er voor moeten doen, zijn niet gigantisch. Of willen we terug naar de tijd dat ze er niet waren en onze natuur nog verarmder was en kleine knaagdieren ons leven nog meer verpesten? Overigens: het zijn vooral de knaagdieren die ons in het verleden met erge ziektes hebben opgezadeld (de pest). Leve de vos dus.

Conclusie: vos en mens kunnen gerust samen, als we maar rekening met ze houden. Dat zal wat kosten, maar we krijgen er natuur voor terug én onze kippen zijn veilig. En dat is onbetaalbaar.