
Cover "Aventures humoristiques"
Het wrede lot van de verzamelaar: je kunt precies nooit alles hebben. Als fervent Franquinverzamelaar en -kenner probeer ik zo veel mogelijk van André Franquin in bezit te krijgen, maar dat lukt helaas niet. De hoop dat dat ooit helemaal lukt, wordt ook steeds kleiner. Gelukkig zijn er altijd uitgaven die wel helpen om de verzameling zo compleet mogelijk te maken. Ik haalde het al vaker aan: de intégrale-reeks van uitgeverij Dupuis, met grote reeksen zoals Johan en Pirrewiet, Robbedoes en Kwabbernoot en Lucky Luke.
Achtergrond
Vorige week verscheen in die reeks het laatste exemplaar uit de reeks Robbedoes en Kwabbernoot. Album 8 met het verzameld werk van André Franquin voor deze stripreeks: Aventures humoristiques. Van 1947 tot 1968 was Franquin de bezieler van deze reeks, maar hij heeft die zelf nooit gecreëerd. Dat zat hem al eens diep, hij had het gevoel opgesloten te zitten in een reeks waarvan hij niet de echte eigenaar was. Steeds meer ging zijn aandacht naar Guust Flater. In de jaren 60 besloot Franquin een punt te zetten achter Robbedoes en Kwabbernoot. In schoonheid, want de perfectionist in Franquin verdween niet met de weggeëbde liefde. Dit boek belicht de laatste jaren van Franquin als tekenaar van deze reeks.
Eén van de redenen om te stoppen, was de zware verantwoordelijkheid rond de reeks. Robbedoes was en is ook het uithangbord van het gelijknamige tijdschrift. Robbedoes zonder Robbedoes en Kwabbernoot, dat kon bijna niet. Bovendien had de reeks daardoor bepaalde beperkingen. Ze werd extra gecontroleerd door de uitgever, een persoonlijke vriend van Franquin, maar vaak ook een hardnekkig zakenman. Franquin moest dus presteren op een manier die niet de zijne was. De gevolgen konden niet uitblijven…
Midden 1961 startte het eerste verhaal uit dit boek, QRN op Bretzelburg, maar op het einde van dat jaar werd het onderbroken om pas midden 1963 opnieuw te starten. Franquin was depressief en moest van de dokter rusten. Hij werkte nog aan Guust Flater tussendoor, maar Robbedoes en Kwabbernoot was er echt te veel aan. Hoewel dit het begin van het einde leek te betekenen, kwam Franquin terug en maakte daarna nog 3 verhalen rond Robbedoes. Ook deze 3 staan nog in dit lijvige boek.
De verhalen
QRN op/sur Bretzelburg
Mijn favoriet binnen de reeks. Kwabbernoot is dol op transistorradio’s en laat die overal slingeren. De Marsupilami eet er eentje op en die komt in zijn neus terecht. Dat zorgt voor grappige situaties, maar vooral voor storingen (QRN) van radiogolven in de streek. Een zekere Switch komt binnenvallen om de storing te detecteren, want daardoor kan hij geen contact meer hebben iemand met wie hij nauw radiocontact heeft: de koning van Bretzelburg, die om hulp schreeuwt. Inderdaad, de koning wordt er gevangen gehouden door een van zijn officiers, generaal Schmetterling. Die laat Switch ontvoeren, maar per vergissing nemen ze Kwabbernoot mee. Robbedoes en Switch ontdekken dit en gaan naar Bretzelburg. Ze treffen er een verarmd land aan, waar Spip het gevaar loopt opgegeten te worden en mensen in kranten gekleed zijn. Elk centje lijkt naar de wapenindustrie te gaan, of beter: in de zakken van de generaal. Door in het buurland onrust te stoken in een andere identiteit, weet hij zo een bewapeningswedloop te creëren tussen beide landen, waarbij alleen hijzelf steeds rijker wordt. Gelukkig groeit het verzet in het land en – geholpen door een genezen Marsupilami – zo krijgen de helden en Switch de kans onder te duiken en de koning te helpen. In een schuilhol van het verzet treffen ze de generaal aan, die zo snel overmeesterd wordt. Het land wordt hersteld, er komt een zeer nauwe vriendschap tussen Bretzelburg en het buurland.
Een mooi verhaal vol grappen, niet in het minst door kok Kilikil, die Kwabbernoot op de rooster moet leggen. Het sadisme in zijn job is beangstigend: hij kookt voor de neus van een uitgehongerde Kwabbernoot en hij krast met zijn nagels over een schoolbord en met zijn vork over een bord. Bij het zien daarvan voel je zelf de rillingen.
Bravo (les) Brothers
Dit verhaal is bezwaarlijk een verhaal van Robbedoes en Kwabbernoot te noemen, want eigenlijk speelt Guust er een zeer grote rol. Veel fans beschouwen dit verhaal dan ook eerder als een lang Guustverhaal, maar goed, het hoort nu eenmaal bij Robbedoes en Kwabbernoot…
Guust heeft in dit verhaal drie chimpansees gekocht voor de verjaardag van Kwabbernoot. Uiteraard is die daar niet erg blij mee, maar dat kan hij niet laten uitschijnen, dus houdt hij de apen voorlopig gewoon op kantoor. De apen steken al snel heel wat uit op de redactie. Intussen duikt ook het vorige baasje, Noé, op. Hij blijft de apen volgen en Robbedoes krijgt dit in de gaten. Hij probeert met de man aan de praat te geraken, maar dat mislukt. Noé kan elk dier temmen, maar is enorm slecht in menselijk contact. Toch heeft Robbedoes al snel door dat Noé de apen heeft afgestaan omdat hij ze eigenlijk niet zelf in bezit had. Zijn circus is gestopt en heeft de apen verkocht. Het succes van Noé hing echter samen met die apen. Nu is hij arm. Robbedoes maakt dit duidelijk aan Guust, die de apen met verdriet teruggeeft. Noé maakt op zijn manier duidelijk dat hij er heel blij om is en trekt op tournee.
Les Robinsons du rail
Dit verhaaltje kwam tot stand met hulp van de SNCF, de Franse spoorwegen. Het is geen echte strip, maar een geïllustreerd verhaal. Yvan Delporte schreef het, Jidéhem en Franquin maakten de afbeeldingen. Het verhaal gaat over de doop van een nieuw type trein, maar Guust zet het ding per ongeluk in gang waardoor het oncontroleerbaar begint te rijden. Dankzij een kip komt de trein na heel veel ongelukjes tot stilstand… in een tunnel.
Hommeles in Rommelgem/Panade à Campignac
Robbedoes haalt Kwabbernoot weg van zijn kantoor om te ontspannen in Rommelgem. Helaas is dat wat buiten hun vriend, de graaf van Rommelgem, gerekend. De graaf is namelijk bezig met het verzorgen van een enorme baby: Zwendel! Zwendel is bij een vorig avontuur (De schaduw van Z) kinds geworden. De graaf is helemaal uitgeteld. Robbedoes en Kwabbernoot helpen hem. Helaas worden ze tegengewerkt door een oud-Zwendelman, die zijn grote baas blijft volgen. Hij besluit Zwendel te ontvoeren en ontziet niets of niemand: zijn verlammingsapparaat verlamt zowat heel Rommelgem. Uiteindelijk is het de Marsupilami die de helden uit de nood helpt. De graaf verzamelt alle verlamden in zijn kasteel en gaat ze helpen. Tot de Marsupilami op hem schiet met het apparaat. Niemand meer om te helpen. Einde Robbedoes voor Franquin…
Of toch niet. Want er komt een tweede einde: de graaf had zijn voorzorgen genomen en heeft een anti-Zwendelapparaatje gebruikt. Hij was dus niet verlamd en slaagt er toch in iedereen weer tot leven te wekken. Ook Zwendel, die als bij wonder zijn verstand terug heeft.
Nog even dit
Zoals met zovele boeken is dit exemplaar niet in het Nederlands verkrijgbaar. Basiskennis van Frans lijkt me voldoende. Naast de vernoemde strips, krijg je er ook een hele hoop uitleg bij. Over hoe de verhalen tot stand kwamen, ook datgene wat ik hierboven neerschreef en nog veel meer. Er staan ook nog een aantal redelijk onbekende platen bij, zoals covers voor het weekblad. Vrij speciaal is de toevoeging van enkele onuitgegeven platen voor QRN in Bretzelburg. Franquin moest in het begin het verhaal wat rekken omdat de scenarioschrijver nog niet klaar was met zijn tekst. Zo verschenen een hele rits korte grapjes rond de Marsupilami binnen het verhaal. Die zijn later niet opgenomen in het album, maar wél in dit boek. Helaas… het was blijkbaar te veel gevraagd om TWEE stroken er ook nog in te stoppen. De twee laatste weggevallen stroken staan er dus niét in. Een gemiste kans lijkt me.
Richtprijs: € 22,-
Uitgeverij: Dupuis